Kiedy dług się przedawnia?
Większość typowych długów przedawnia się po 3 latach: kredyty, pożyczki, karty kredytowe, czynsz, rachunki za telefon. Ogólny termin wynosi 6 lat. Terminy dwuletnie i dłuższe kończą się zawsze 31 grudnia ostatniego roku.
Od 2018 r. sąd uwzględnia przedawnienie wobec konsumenta z urzędu, więc wierzyciel, który pozwie Cię o przedawniony dług, powinien przegrać nawet bez Twojej aktywności. Tyle że przedawniony dług nie znika. Windykacja może dalej dzwonić i wysyłać wezwania, a jedna nieostrożna wpłata albo podpisana ugoda potrafi odnowić dług na kolejne lata.
Terminy przedawnienia
| Rodzaj długu | Termin |
|---|---|
| Kredyt bankowy, pożyczka z firmy pożyczkowej (chwilówka) | 3 lata |
| Karta kredytowa | 3 lata |
| Czynsz za mieszkanie | 3 lata |
| Rachunki za telefon i internet | 3 lata |
| Faktury między firmami | 3 lata |
| Alimenty (każda rata osobno) | 3 lata |
| Debet na rachunku bankowym | 2 lata |
| Umowa o dzieło | 2 lata |
| Mandat za jazdę bez biletu | 1 rok |
| Pożyczka prywatna od osoby fizycznej | 6 lat |
| Dług z prawomocnego wyroku lub nakazu zapłaty | 6 lat (odsetki narosłe po wyroku: 3 lata) |
| Podatki | 5 lat od końca roku, w którym minął termin płatności |
| Składki ZUS | 5 lat |
Jak liczyć termin. Zasada końca roku
Od nowelizacji z 2018 r. terminy wynoszące 2 lata i więcej kończą się z upływem ostatniego dnia roku kalendarzowego. Krótsze, na przykład roczny termin przy mandacie za jazdę bez biletu, liczy się normalnie, co do dnia.
Przykład: rata pożyczki była wymagalna 14 lutego 2023 r. Trzyletni termin upłynąłby 14 lutego 2026 r., ale przedłuża się do 31 grudnia 2026 r. Dług jest przedawniony dopiero 1 stycznia 2027 r.
Druga zasada: każda rata przedawnia się osobno. Przy kredycie spłacanym w ratach nie czekasz na przedawnienie całego kredytu, tylko kolejne zaległe raty przedawniają się w kolejnych latach. Wyjątek pojawia się wtedy, gdy bank wypowie umowę. Cała pozostała kwota staje się wtedy wymagalna naraz i od tego momentu biegnie jeden termin.
Co przerywa bieg przedawnienia
Po przerwaniu termin biegnie od zera. Przerywa go:
- pozew albo wniosek o nakaz zapłaty złożony przez wierzyciela,
- wniosek do komornika o wszczęcie egzekucji,
- uznanie długu przez Ciebie, i to jest największa pułapka.
Uznaniem długu bywa podpisanie ugody z windykacją, prośba o rozłożenie na raty, wpłata choćby 10 zł na dobrą wolę, a nawet pisemna prośba o umorzenie odsetek. Windykatorzy dzwonią z propozycją "umorzymy 40% długu, wystarczy podpisać porozumienie" właśnie po to, żeby zresetować licznik. Zanim cokolwiek podpiszesz albo wpłacisz, sprawdź daty.
Od 30 czerwca 2022 r. zawezwanie do próby ugodowej i wszczęcie mediacji już nie przerywają biegu przedawnienia, tylko zawieszają go na czas postępowania. Wierzyciele stracili tani sposób na wieczne odnawianie roszczeń.
Jak powołać się na przedawnienie
Jesteś konsumentem, więc formalnie sąd powinien oddalić powództwo o przedawniony dług sam z siebie. W praktyce nie licz na to biernie. Odbieraj korespondencję i składaj sprzeciw od nakazu zapłaty z wyraźnym zarzutem przedawnienia. Sąd wydaje nakazy na podstawie twierdzeń wierzyciela i może przeoczyć daty, a fundusze sekurytyzacyjne masowo pozywają o stare długi, licząc właśnie na Twoją bezczynność. W piśmie wskaż datę wymagalności, właściwy termin i moment jego upływu.
Wobec samej windykacji, bez sądu, wyślij pisemne oświadczenie, że roszczenie jest przedawnione i wnosisz o zaprzestanie kontaktów. Nie składaj przy tym żadnych deklaracji spłaty.
Jeśli komornik ściąga dług zasądzony wyrokiem, a od uprawomocnienia minęło 6 lat i wierzyciel nie ponawiał egzekucji, przedawnienie zwalcza się powództwem przeciwegzekucyjnym (piszemy o nim w artykule co robić, gdy komornik zajął konto).
Ocena, czy dług naprawdę się przedawnił, bywa zaskakująco zawiła: daty wymagalności, przerwania biegu, stare bankowe tytuły egzekucyjne. Jedna nieostrożna odpowiedź windykacji potrafi kosztować kilka tysięcy. Na prostasprawa.pl opisujesz swój dług i dostajesz oferty od prawników, którzy sprawdzą daty, zanim cokolwiek podpiszesz.
Czy przedawniony dług znika?
Nie, i to jest najważniejsza rzecz do zrozumienia:
- dług staje się zobowiązaniem naturalnym: istnieje, ale nie można go przymusowo wyegzekwować od konsumenta,
- dobrowolna zapłata przedawnionego długu jest skuteczna i nie odzyskasz tych pieniędzy,
- wpis w BIK czy KRD może zostać, bo przedawnienie nie czyści rejestrów automatycznie (w KRD można kwestionować wpisy o przedawnionych roszczeniach konsumenckich),
- windykacja może dalej wzywać do zapłaty, ale nie może grozić sądem, którego by nie wygrała, ani wprowadzać Cię w błąd.
Najczęstsze pytania o przedawnienie
Po ilu latach przedawnia się dług u komornika? Dopóki komornik prowadzi egzekucję, przedawnienie nie biegnie, bo każdy wniosek egzekucyjny przerywa termin. Dopiero po umorzeniu egzekucji, na przykład wobec bezskuteczności, zaczyna biec od nowa sześcioletni termin dla długu z wyroku. Dług u komornika praktycznie się nie przedawni, dopóki wierzyciel co kilka lat ponawia wnioski.
Czy chwilówka sprzed 5 lat jest przedawniona? Najprawdopodobniej tak, bo pożyczki firm pożyczkowych przedawniają się po 3 latach od wymagalności, licząc do końca roku kalendarzowego. Pod warunkiem że firma nie uzyskała w międzyczasie nakazu zapłaty, a Ty nie przerwałeś biegu choćby częściową wpłatą.
Windykacja proponuje umorzenie połowy starego długu. Podpisać? Najpierw sprawdź daty. Jeśli dług jest przedawniony, podpisanie ugody go odnowi, bo uznasz roszczenie i termin pobiegnie od zera. Hojne propozycje umorzeń dotyczą zwykle właśnie długów przedawnionych albo bliskich przedawnienia. Datę wymagalności ustalisz z umowy, harmonogramu, wypowiedzenia albo wezwania do zapłaty, a swoje wpisy sprawdzisz bezpłatnie w BIK raz na pół roku.
Czy dług po zmarłym też się przedawnia? Tak, spadkobierca może podnosić te same zarzuty, które przysługiwały zmarłemu, a terminy biegną dalej. Od lutego 2026 r. jest jednak ważny wyjątek: Sąd Najwyższy uznał, że wniosek wierzyciela o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym dłużniku przerywa bieg przedawnienia, o ile jest niezbędny do dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia albo zabezpieczenia roszczenia (uchwała z 11 lutego 2026 r., III CZP 27/25). Nie dzieje się to więc automatycznie w każdej sprawie. Więcej w artykule jak odrzucić spadek z długami.
Podstawy prawne: Kodeks cywilny (terminy przedawnienia, zasada końca roku kalendarzowego, skutek wobec konsumenta, przerwanie i zawieszenie biegu, w brzmieniu po nowelizacjach z 2018 i 2022 r.), Ordynacja podatkowa, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Stan prawny: lipiec 2026 r.
Windykacja ściga Cię za stary dług? Zanim podpiszesz ugodę, opisz sprawę na prostasprawa.pl i zbierz oferty prawników.